Even een stuk(je) uit Trouw afgelopen zaterdag, met natuurlijk de grote vraag: In hoeverre zou dit ook voor trompet (of koperblazers in het algemeen) op gaan?

-----------------------
Waarom de amateur geen hoge noten uit zijn sax krijgt.
-----------------------
Veel amateursaxofonisten hebben moeite met de hoge noten. Wetenschappers begrijpen nu hoe dat komt.

Grootheden als John Coltrane en Charlie Parker schieten in hun schitterende improvisaties moeiteloos door naar de allerhoogste noten op hun sax. Hoe ver ze ook klimmen, het blijft zuiver en strak.

Wat een contrast met de moedige pogingen van de buurjongen! Die blaast een aardig riedeltje mee, maar in de hoogte klinkt het ineens alsof er een dooie muis in zijn toeter zit. De hoge noten komen er vaak helemaal niet uit, of op z’n best met een afgeknepen klank.

Australische wetenschappers hebben nu ontdekt hoe dat komt. Het geheim schuilt in de stembanden. Tijdens hoge passages stellen professionele spelers die banden in alsof ze een hoge noot zingen – maar zonder stemgeluid te maken. De in stilte ’gezongen’ noot moet dezelfde frequentie hebben als de gespeelde noot, anders gaat het mis.

De wetenschappers kwamen tot hun ontdekking door voor het eerst bij spelende musici te meten wat er in de keel gebeurt. Tot nu toe hielden velen zo’n meting technisch voor onmogelijk, vanwege het natte milieu van de mond en de enorme herrie van de sax. Maar met een ingenieus apparaatje, bevestigd op het mondstuk van de saxofoon, lukte het uiteindelijk toch.

In totaal bliezen er vijf profmusici en drie amateurs in de testsax. De profs ’zongen’ in de hoogte keurig mee met hun stembanden; in de laagte deden ze dat niet. Bij de amateurs zat er geen enkele logica in het gebruik van de stembanden. Zij haalden de hoge tonen dan ook niet, melden de onderzoekers vandaag in het wetenschappelijke tijdschrift Science. De bevindingen gelden waarschijnlijk ook voor klarinettisten, en misschien ook voor hoboïsten en fagottisten.

In een reactie wijst saxofoniste Candy Dulfer erop dat de grepen en de lipspanning eveneens van belang zijn. Maar: „Alleen de knoppen indrukken en hard blazen is niet genoeg. Als je een hoge A wilt spelen, moet je hem in je hoofd al een beetje ’zingen’. Maar of ik echt mijn stembanden gebruik? Ik weet het niet, ik zal er de volgende keer eens op letten, als ik daar tenminste tijd voor heb tijdens het soleren.”

-----------------------
http://www.trouw.nl/sax

Ik denk dat het voor koperblazers niet (bijna niet) geldt.
Bij koperblazers trillen de lippen, bij houtblazers het riet.
Denk dat je als koperblazer minder hebt aan dezelfde frequentie dmv je stembanden dan bij een saxofoon omdat je als koperblazer voornamelijk met lipspanning te maken hebt.

Maar ik kan er natuurlijk naast zitten, als iemand het wat meer wetenschappelijk kan benaderen lees ik dat graag want ik vind het best boeiend.

Volgens mij helpt het heel erg mee als je een noot in je gedachten kan zingen. maar of je stembanden dan ook voorgeprogrammeerd mee gaan doen vraag ik me af. Het zou me eigenlijk niks verbazen. Je denkt er bij een D2 ook niet meer bij na dat ie met het 1e ventiel moet en een beetje hoog geintoneerd moet worden, dat gaat gewoon vanzelf. Het draait er uiteindelijk allemaal echt om hoe dingen voorgeprogrammeerd zijn zodat je alleen aan een klank hoeft te denken om dat resultaat te benaderen.

Op spier niveau da denken doe je niet: je denkt immers niet voor het spelen van een noot bewust aan een spier of 50 (wellicht meer) die een bepaalde actie moeten doen.

Ik speel naast trompet en bugel ook gitaar en basgitaar. Ik oefen regelmatig om een melodie op gitaar unisono mee te zingen maar dat gaat alleen als ik op de gitaar tonen speell die binnen het bereik van mijn stem liggen. Ik heb een behoorlijk groot stembereik van bijna 2 1/2 octaaf vanaf de lage E tot aan de hoge A. Mijn lage E komt toevallig overeen met de lage losse E van de gitaar waardoor ik tot aan de laagste gitaartoon kan meezingen

Het verhaal dat goede saxofonisten hun stembanden zo aanspannen dat een toon, wanneer zij die zouden zingen, overeenkomt met de toon die zij spelen lijkt me zeer aanvechtbaar. Voor een tenorsaxofoon is de laagste toon een Bes, die klinkt als een As. Deze toon is al veel lager dan de toon die de meeste mannen nog kunnen zingen. Het normale bereik van een tenorsax is 2 1/2 octaaf maar met hulpgrepen is dit naar boven uit te breiden tot ongeveer 3 1/2 octaaf en professionele saxofonisten gebruiken dit extra hoge register regelmatig. De hoogst te spelen toon is daarom aanzienlijk hoger dan de hoogste toon die een man normaal nog kan zingen. Het aanspannen van de stembanden zodanig dat een gezongen toon overeen komt met de gespeelde toon is daarom voor mannen met een normaal stembereik alleen mogelijk voor het middengebied van de saxofoon.

Ik kan me niet voorstellen dat je een toon als die onder je stembereik valt een oktaaf hoger zou zingen en dat je een toon die boven je stembereik valt een oktaaf lager zou zingen. Bij welke toon zouden je stembanden dan wisselen?. Het kan best zijn dat je stembanden meereageren met verandering van embouchure die nodig is om te wisselen tussen hogen en lage tonen maar het lijkt me sterk dat de verandering precies synchroon loopt met de toonhoogte van de gespeelde toon. Ik kan me voorstellen dat je een verandering van de spanning van de stembanden kunt meten maar als de toon niet werkelijk gezongen wordt is het erg moeilijk om te controleren of de spanning overeen komt met de toonhoogte van de gespeelde toon.

Als het wel zo is zijn wij mannen flink in het nadeel, of telt kopstem ook

Ik kan in iedergeval geen C3 zingen maar wel een D3 (t is in bes) spelen op trompet, bij trompet spelen lijkt het dus ook zonder hoog piep stemmetje te kunnen

Ik heb mijn mondholte wel meestal in de juiste fluithouding: als ik een C3 gespeeld heb, verander niks aan mijn mondstand, en adem zonder trompet uit hoor je vaag een fluittoon in die frquentie, dus ik laat mijn mondholte resoneren in de toonhoogte die ik speel. Ik geloof niet dat mijn stembanden daarmee te maken hebben. Ik oefen wel tegenwoordig op growlen, dus zingen terwijl je speelt. Op trombone resulteert dit in complete akkoorden, op trompet geeft het een leuk effect, zeker in combinatie met plunger. Het effect is het grootst als de meegezongen toon een reine kwart of kwint (of in sommige gevallen grote of kleine sext) verschilt van de gespeelde noot, al naar gelang de harmonische situatie.

_________________
www.smallbigband.com
www.juicylucy.net
www.sjonniewiener.com
www.aachen-bigband.de
trompet: Van Laar B7 - Kanstul M-B5/B5L
bugel: Van Laar Oiram - Denis Wick RW4FL

Wij mannen zijn als het om het stembereik gaat t.o.v. vrouwen inderdaad vaak in het nadeel. De meeste vrouwen kunnen veel hoger zingen dan mannen maar soms bijna even laag. Sommige vrouwen hebben een bereik van meer dan drie octaven. Bij mijn eigen bereik van bijna 2 1/2 octaaf tel ik de kopstem wel mee. Om een bepaalde reden is bij mij echter de overgang tussen de gewone stem en de kopstem weggevallen waardoor er bij mij geen schakelpunt meer zit tussen beide stemmen en de kopstem deel uit maakt van mijn normale bereik.

Een ander punt dat bij dit onderwerp aansluit is dat je ook in gedachten kunt zingen. Je kunt er dan voor kiezen om je stembanden te ontspannen maar je kunt ook in gedachten zingen en je stembanden aanspannen op een manier die past bij de toon wanneer je deze werkelijk zou zingen. Je kunt er zelfs ook nog voor kiezen om ook de mondholte nog aan te passen. Ik neig er toe om te bevestigen dat je op de laatste manier makkelijker in gedachten kunt zingen. Als dit waar is, is er ook iets voor te zeggen dat je makkelijker zuiver op een sax kunt spelen als je je stembanden spant. Maar het speelt vanzelf dat zuiver hoog spelen ook het gevolg is van een gertaind gehoor.

de eerste vrouw die net zo lang kan zingen als ik.... die moet ik nog tegen komen,
veel vrouwen houden ergens net onder de midden C wel op... en mij moet je niet veel hoger laten zingen dan dat....

tuurlijk, als je de midden C neemt als grond C, dan kom ik ook wel tot C3 ofzo,
maar in feite zit ik er dan paar octaven onder. inclusief kopstem... tja, heb ik dus wel een enorm bereik, zing bas, kan alle noten in de notenbalk van de bas sleutel wel raken, en als t niet al te ver eronder is ook nog wel. zonder kop stem kan ik omhoog tot midden C of D1.... met kopstem... C3.... dat zou 6 octaven zijn?? al is dat bovenste octaaf natuurlijk geen echt zingen meer... maar goed

_________________
dyslectjies... dislektis.. dyeisle... uhm... niet goed kunnen schrijven
"Death smiles upon us all, all we can do now, is smile back"
"live and be happy, tomorrow will be worse"