screamboy schreef:
Marcel,
Ik heb het filmpje een aantal keren geluisterd, maar het is voor een ongeoefend luisteraar als ik erg lastig om de verschillen tussen recht en swing, met name in de ritmesectie, te horen. Natuurlijk hoor ik wel de afwisselingen met dubbletimefeel.
Ik weet niet of iedereen erop zit te wachten, maar ik wil graag enige uitleg geven t.a.v.
dit filmpje.
Ze spelen het stuk; "So What" van Miles Davis (een ander thema op hetzelfde acc.schema is "Impressions" van John Coltrane).
Ik wil niet de hele jazzgeschiedenis doornemen, daar is uitstekende literatuur over,
maar So What is een zogenaamd "modaal" stuk.
Modaal spelen wil zeggen dat er over toonreeksen wordt geïmproviseerd i.p.v.
de (tot dan toe) zo gebruikelijke acc.schema's van meestal bekende standards,
(waarop in de bebop met Parker, Gillespi, Monk etc, weer nogal virtuose melodiën werden gecomponeerd, maar immer uitgaande van die schema's van standards).
Meestal betreft zo'n toonreeks de oude kerktoonladders.
In dit geval gaat het om de "Dorische" reeks (b.v. de de toonladder van C maj máár startend op een D en dus gebruik makend van de tonen van de C-toonladder, ofwel álle witte toetsen op de piano maar dan van D tot D oktaaf hoger).
Het thema duurt 32 maten en is onderverdeeld in A1 - A2 - B - A3 (4 keer 8 maten).
Alle A-tjes staan in D min en het B-tje een halve hoger, dus Es min (klinkend),
oftewel; D dorisch en Es dorisch. Op trompet is dat resp. E-min en F-min.
Er is in dit geval duidelijk van te voren afgesproken dat iedereen soleert in blokken van
3 chorussen (één chorus is één schema van 32 maten).
Ze verdelen deze 3 chorussen onder in;
1e chorus; recht (jazzrock-achtig of funky of poppy, met een sterke afterbeat op de 2e en de 4e kwart) - (omdat deze "rechte" groove in feite een halftime feel heeft heb ik het over de 2e en 4e kwart, maar in het eigenlijke dubbeltempo van 32 maten zou het in feite steeds om de 3e kwartnoot in de maat gaan die benadrukt wordt).
2e chorus; swing (bas speelt 4 kwarten in de maat en drums (swing)achtsten op het cymbal).
3e chorus; half time swing (bas speelt 2 halve noten per maat en drums speelt in feite
4 kwarten per 2 maten op het cymbal). Ze houden echter wél het originele schema aan, waardoor het
lijkt alsof één A-tje maar 4 maten duurt (en het totale schema dus 16 maten).
De opbouw van het stuk gaat alsvolgt;
Intro van 16 maten "recht" in D-min.
Melodie (32 maten "recht", al voelt het als 16 maten vanwege de "halftime groove").
Solo James Moody, 6 chorussen (onderverdeeld in 2 keer; "recht" - "swing" - "half time swing")
Solo Clark Terry, aanvankelijk ook in; recht, swing en half time swing, maar hij vergist zich harmonisch en haalt A-tjes en B-tjes door elkaar en stopt uiteindelijk na 5 chorussen, en slaat daarmee het 6e chorus in half time over.
Dat 6e chorus in half time wordt vervolgens afgemaakt door George Benson die verder
soleert in de afgesproken vorm...
Voor de goede orde;
Het zal mij een zorg zijn of schema's al dan niet juist worden uitgespeeld, zolang het
swingt of grooved geniet ik, en helemaal van Clark Terry!
Ik probeer louter te uit te leggen wat er in deze opname gebeurt.
Citaat:
Ik ben eigenlijk altijd wat meer gericht geweest op trompettisten (de arturo sandoval-achtigen vond ik altijd prachtig), maar ik wil nu ook dit soort jazz beter leren luisteren, met name ook de ritmesectie wat beter begrijpen (wat is de taak van wie, en hoe wordt er muzikaal gecommuniceerd). Welke muzikanten/opnames zijn er geschikt voor om de eerste stappen in deze andere manier van jazzmuziek luisteren te zetten??
Tja, je stelt nu wel erg veel vragen tegelijk. (kijk eens in de bibliotheek of op het internet,
waar je over dit onderwerp uitgebreid antwoord kunt vinden).
De taken, zoals jij het noemt, zijn sterk afhankelijk van de stijl en bezetting.
Je zou grofweg kunnen zeggen dat een ritmesectie in het swing en bebop en hardbop-
tijdperk begeleidt in dienst van de solist, maar eigenlijk is in de jazz álles mogelijk en kan
een rol van soleren en begeleiden zomaar worden omgedraaid.
Citaat:
Kan je nog een ander filmpje showen in een langzamer tempo, waarin het nog duidelijker te horen is (in de ritmesectie)? Ik vind dit namelijk machtig interessante materie, maar ik ben nog niet zo gevorderd dat ik het erg duidelijk hoor..
Ik heb niet direkt een filmpje voor handen waar recht en swing in een langzamer tempo
worden afgewisseld, maar wellicht hebben anderen tips?
Waar het mij aanvankelijk over ging is dat het eigenlijk niet zoveel uitmaakt wat je speelt
over "recht" of "swing"...
Clark Terry speelt bijna altijd met een swingfeel, maar b.v. Freddie Hubbard (over de
snellere stukken) altijd recht...
Op de site van Erik Veldkamp kan je hier veel meer over vinden.
één voorbeeld is om rechte achtsten te spelen, terwijl je swing suggereert, door bindingen te maken van de 2e naar de 3e achtste, en van de 4e naar de 5e en van de 6e naar de 7e en van de 8e naar de 9e, etc...
(dus 1-3-5-7-etc zijn de achtsten óp de tel, en 2-4-6-8-etc de syncopen).
Probeer het maar eens langzaam met een metronome en je zult horen dat je dan al snel swingt, terwijl je "recht" speelt. Als je het vervolgens voor elkaar krijgt om de tikken van de metronome als 2e en 4e tel te ervaren (dus dan zit er op de 1e en 3e kwart géén tik,
maar op de 2e en de 4e kwart wél) dan ga je vanzelf swingen!
Citaat:
Trouwens, die klank van Clark Terry is echt waanzinnig, zo mooi warm!!
Ik vind hem in dit stuk niet op zijn best, maar de man IS jazz en één van mijn grootste helden. Bovendien is het een gentleman en een ongelofelijke lieverd, ik had ooit het voorrecht om samen met een aantal andere trompettisten met hem te dineren en die avond staat nog in mijn geheugen gegrift.
Citaat:
Een hele hoop vragen, maar je zou me erg helpen als je me hier een aantal antwoorden zou kunnen geven
Johan
Ik heb mijn best gedaan, al blijft het toch een summiere uitleg,
Groeten Marcel.