trompet.nl > forum > Toon onderwerp - Over "recht" en "swing"
trompet.nl - dé toonaangevende trompet site van nederland
  > home > forum - u bent nu hier  
   > het trompet.nl forum

Het is nu 17 apr 2026 19:57

Alle tijden zijn GMT + 1 uur




Plaats een nieuw onderwerp Antwoord op onderwerp  [ 10 berichten ]  Ga naar pagina 1, 2  Volgende
Auteur Bericht
 Berichttitel: Over "recht" en "swing"
BerichtGeplaatst: 01 dec 2008 14:34 
Offline
Avatar gebruiker

Geregistreerd: 20 aug 2007 00:03
Berichten: 743
Woonplaats: Capelle a/d IJssel
Er worden regelmatig vragen gesteld over het spelen van "rechte" achtsten, danwel
"swing"achtsten.
(zie hierover de tip's van Erik Veldkamp in een recente topic).
Op dit You-Tubefilmpje zie je Clark Terry (en James Moody) soleren op "So What" in een vrij snel tempo waarin de ritmesectie (Jeff Watts dr. en Stanley Banks b.) constant recht en swing afwisselen.
Met name bij Clark Terry kun je horen dat zijn frasering en opvatting ongewijzigd blijft...

http://www.youtube.com:80/watch?v=kKvjy ... ture=email

(Overigens vergist Clark zich in de bridge van het 3e chorus door E-min te blijven spelen
i.p.v. F-min, maar dat staat zijn time bepaald niet in de weg, hetgeen weer 'ns duidelijk
maakt dat zelfs foute noten, maar wél met een goed geluid en timing en frasering, goed kunnen klinken...)


Share on Facebook Share on Twitter Share on MySpace Share on Delicious
Omhoog
 Profiel  
 
 Berichttitel:
BerichtGeplaatst: 01 dec 2008 22:52 
Offline

Geregistreerd: 05 feb 2005 22:15
Berichten: 210
Woonplaats: Assen
Marcel,

Ik heb het filmpje een aantal keren geluisterd, maar het is voor een ongeoefend luisteraar als ik erg lastig om de verschillen tussen recht en swing, met name in de ritmesectie, te horen. Natuurlijk hoor ik wel de afwisselingen met dubbletimefeel. Ik ben eigenlijk altijd wat meer gericht geweest op trompettisten (de arturo sandoval-achtigen vond ik altijd prachtig), maar ik wil nu ook dit soort jazz beter leren luisteren, met name ook de ritmesectie wat beter begrijpen (wat is de taak van wie, en hoe wordt er muzikaal gecommuniceerd). Welke muzikanten/opnames zijn er geschikt voor om de eerste stappen in deze andere manier van jazzmuziek luisteren te zetten??

Kan je nog een ander filmpje showen in een langzamer tempo, waarin het nog duidelijker te horen is (in de ritmesectie)? Ik vind dit namelijk machtig interessante materie, maar ik ben nog niet zo gevorderd dat ik het erg duidelijk hoor..

Trouwens, die klank van Clark Terry is echt waanzinnig, zo mooi warm!!

Een hele hoop vragen, maar je zou me erg helpen als je me hier een aantal antwoorden zou kunnen geven :D

Johan


Omhoog
 Profiel  
 
 Berichttitel:
BerichtGeplaatst: 02 dec 2008 01:56 
Offline
Avatar gebruiker

Geregistreerd: 20 aug 2007 00:03
Berichten: 743
Woonplaats: Capelle a/d IJssel
screamboy schreef:
Marcel,
Ik heb het filmpje een aantal keren geluisterd, maar het is voor een ongeoefend luisteraar als ik erg lastig om de verschillen tussen recht en swing, met name in de ritmesectie, te horen. Natuurlijk hoor ik wel de afwisselingen met dubbletimefeel.

Ik weet niet of iedereen erop zit te wachten, maar ik wil graag enige uitleg geven t.a.v.
dit filmpje.
Ze spelen het stuk; "So What" van Miles Davis (een ander thema op hetzelfde acc.schema is "Impressions" van John Coltrane).
Ik wil niet de hele jazzgeschiedenis doornemen, daar is uitstekende literatuur over,
maar So What is een zogenaamd "modaal" stuk.
Modaal spelen wil zeggen dat er over toonreeksen wordt geïmproviseerd i.p.v.
de (tot dan toe) zo gebruikelijke acc.schema's van meestal bekende standards,
(waarop in de bebop met Parker, Gillespi, Monk etc, weer nogal virtuose melodiën werden gecomponeerd, maar immer uitgaande van die schema's van standards).
Meestal betreft zo'n toonreeks de oude kerktoonladders.
In dit geval gaat het om de "Dorische" reeks (b.v. de de toonladder van C maj máár startend op een D en dus gebruik makend van de tonen van de C-toonladder, ofwel álle witte toetsen op de piano maar dan van D tot D oktaaf hoger).
Het thema duurt 32 maten en is onderverdeeld in A1 - A2 - B - A3 (4 keer 8 maten).
Alle A-tjes staan in D min en het B-tje een halve hoger, dus Es min (klinkend),
oftewel; D dorisch en Es dorisch. Op trompet is dat resp. E-min en F-min.
Er is in dit geval duidelijk van te voren afgesproken dat iedereen soleert in blokken van
3 chorussen (één chorus is één schema van 32 maten).
Ze verdelen deze 3 chorussen onder in;
1e chorus; recht (jazzrock-achtig of funky of poppy, met een sterke afterbeat op de 2e en de 4e kwart) - (omdat deze "rechte" groove in feite een halftime feel heeft heb ik het over de 2e en 4e kwart, maar in het eigenlijke dubbeltempo van 32 maten zou het in feite steeds om de 3e kwartnoot in de maat gaan die benadrukt wordt).
2e chorus; swing (bas speelt 4 kwarten in de maat en drums (swing)achtsten op het cymbal).
3e chorus; half time swing (bas speelt 2 halve noten per maat en drums speelt in feite
4 kwarten per 2 maten op het cymbal). Ze houden echter wél het originele schema aan, waardoor het lijkt alsof één A-tje maar 4 maten duurt (en het totale schema dus 16 maten).
De opbouw van het stuk gaat alsvolgt;
Intro van 16 maten "recht" in D-min.
Melodie (32 maten "recht", al voelt het als 16 maten vanwege de "halftime groove").
Solo James Moody, 6 chorussen (onderverdeeld in 2 keer; "recht" - "swing" - "half time swing")
Solo Clark Terry, aanvankelijk ook in; recht, swing en half time swing, maar hij vergist zich harmonisch en haalt A-tjes en B-tjes door elkaar en stopt uiteindelijk na 5 chorussen, en slaat daarmee het 6e chorus in half time over.
Dat 6e chorus in half time wordt vervolgens afgemaakt door George Benson die verder
soleert in de afgesproken vorm...
Voor de goede orde;
Het zal mij een zorg zijn of schema's al dan niet juist worden uitgespeeld, zolang het
swingt of grooved geniet ik, en helemaal van Clark Terry!
Ik probeer louter te uit te leggen wat er in deze opname gebeurt.
Citaat:
Ik ben eigenlijk altijd wat meer gericht geweest op trompettisten (de arturo sandoval-achtigen vond ik altijd prachtig), maar ik wil nu ook dit soort jazz beter leren luisteren, met name ook de ritmesectie wat beter begrijpen (wat is de taak van wie, en hoe wordt er muzikaal gecommuniceerd). Welke muzikanten/opnames zijn er geschikt voor om de eerste stappen in deze andere manier van jazzmuziek luisteren te zetten??

Tja, je stelt nu wel erg veel vragen tegelijk. (kijk eens in de bibliotheek of op het internet,
waar je over dit onderwerp uitgebreid antwoord kunt vinden).
De taken, zoals jij het noemt, zijn sterk afhankelijk van de stijl en bezetting.
Je zou grofweg kunnen zeggen dat een ritmesectie in het swing en bebop en hardbop-
tijdperk begeleidt in dienst van de solist, maar eigenlijk is in de jazz álles mogelijk en kan
een rol van soleren en begeleiden zomaar worden omgedraaid.
Citaat:
Kan je nog een ander filmpje showen in een langzamer tempo, waarin het nog duidelijker te horen is (in de ritmesectie)? Ik vind dit namelijk machtig interessante materie, maar ik ben nog niet zo gevorderd dat ik het erg duidelijk hoor..

Ik heb niet direkt een filmpje voor handen waar recht en swing in een langzamer tempo
worden afgewisseld, maar wellicht hebben anderen tips?

Waar het mij aanvankelijk over ging is dat het eigenlijk niet zoveel uitmaakt wat je speelt
over "recht" of "swing"...
Clark Terry speelt bijna altijd met een swingfeel, maar b.v. Freddie Hubbard (over de
snellere stukken) altijd recht...
Op de site van Erik Veldkamp kan je hier veel meer over vinden.
één voorbeeld is om rechte achtsten te spelen, terwijl je swing suggereert, door bindingen te maken van de 2e naar de 3e achtste, en van de 4e naar de 5e en van de 6e naar de 7e en van de 8e naar de 9e, etc...
(dus 1-3-5-7-etc zijn de achtsten óp de tel, en 2-4-6-8-etc de syncopen).
Probeer het maar eens langzaam met een metronome en je zult horen dat je dan al snel swingt, terwijl je "recht" speelt. Als je het vervolgens voor elkaar krijgt om de tikken van de metronome als 2e en 4e tel te ervaren (dus dan zit er op de 1e en 3e kwart géén tik,
maar op de 2e en de 4e kwart wél) dan ga je vanzelf swingen!
Citaat:
Trouwens, die klank van Clark Terry is echt waanzinnig, zo mooi warm!!

Ik vind hem in dit stuk niet op zijn best, maar de man IS jazz en één van mijn grootste helden. Bovendien is het een gentleman en een ongelofelijke lieverd, ik had ooit het voorrecht om samen met een aantal andere trompettisten met hem te dineren en die avond staat nog in mijn geheugen gegrift.
Citaat:
Een hele hoop vragen, maar je zou me erg helpen als je me hier een aantal antwoorden zou kunnen geven :D
Johan

Ik heb mijn best gedaan, al blijft het toch een summiere uitleg,
Groeten Marcel.


Omhoog
 Profiel  
 
 Berichttitel:
BerichtGeplaatst: 02 dec 2008 04:00 
Offline

Geregistreerd: 26 nov 2002 16:28
Berichten: 5688
In een combo zijn de taken meestal zo verdeeld:

De solist (trompet/sax) speelt het thema en evt. een solo over het accoordenschema

De pianist speelt de harmonieën onder het thema en de improvisatie. Hij volgt/begeleid de solist.

Als er een gitarist is doet hij meestal hetzelfde als de pianist, vaak wisselen ze elkaar af om niet in de weg te zitten. Maar bijv. de gitarist in de band van Count Basie (Freddie Green) speelde altijd de accoorden in vieren, dus 4 kwartnoten per maat. In dit geval heeft hij meer een ritmefunctie samen met de bassist en drummer

De bassist is het fundament, hij heeft eigenlijk puur een ritmefunctie. Vaak speelt hij in 2en of in 4en (walking bass).

De drummer heeft in de jazzmuziek veel meer een versierende functie, maar natuurlijk helpt hij het ritme ook overeind te houden. Maar je kunt ook goed zonder drummer, dat deed Chet Baker dan ook vaak. Het geeft een wat intiemere sfeer. Als je zonder bassist gaat spelen mis je toch veel meer het fundament in de time maar ook in de harmonieën.

In dit filmpje van CT kun je horen dat de 8sten meer "huppelen" als hij in enkel time speelt. Zo gauw hij in dubbel time gaat improviseren zijn de 16den recht.

http://www.youtube.com/watch?v=UnTbayLrsXA

Hoe langzamer het tempo, des te meer de 8sten gaan huppelen. In de slotmate van dit filmpje is dat huppelende goed te horen.

Wat CT ook regelmatig doet is lay back spelen, dat betekent dat hij de frase wat uitrekt. De 8sten worden dan wat meer als kwartentriolen gespeeld. Hij leunt als het ware wat achterover in de time.

In dit stukje is het tempo nog wat lager en huppelt het nog wat meer:

http://www.youtube.com/watch?v=AqMdLH1XFEs

N.B. met huppelen bedoel ik dat ze meer in een triolenfeel spelen waarbij de 1e 8ste bijna even lang is als 2 van een 8stentrioool en de 2e 8ste de 3e van de triool is.


Omhoog
 Profiel  
 
 Berichttitel:
BerichtGeplaatst: 03 dec 2008 23:32 
Offline

Geregistreerd: 05 feb 2005 22:15
Berichten: 210
Woonplaats: Assen
Mannen,

Bedankt voor jullie zeer uitgebreide antwoorden! Ik ga er nog eens goed voor zitten, en dan komen er denk ik nog wel vervolgvragen:) Maar voor nu bedankt voor de info :D:D


Johan


Omhoog
 Profiel  
 
 Berichttitel:
BerichtGeplaatst: 04 dec 2008 00:38 
Offline
Avatar gebruiker

Geregistreerd: 20 aug 2007 00:03
Berichten: 743
Woonplaats: Capelle a/d IJssel
erikveldkamp schreef:
Als er een gitarist is doet hij meestal hetzelfde als de pianist, vaak wisselen ze elkaar af om niet in de weg te zitten. Maar bijv. de gitarist in de band van Count Basie (Freddie Green) speelde altijd de accoorden in vieren, dus 4 kwartnoten per maat. In dit geval heeft hij meer een ritmefunctie samen met de bassist en drummer.

Ondanks het feit dat Count Basie zelf als begeleider maar ook als solist, de boel bepaald
niet vol speelde, maar eerder de rusten van de blazers opzocht om fill's op de piano te spelen,
speelde Freddie Green zelden "volle" accoorden, (een vol acc. betekent dat je vrijwel
álle noten én toevoegingen van het acc speelt) maar wél altijd de meest bepalende noten van het acc. Zo speelde hij met name in bluesjes immer de terts en septime van
het acc, en die overmatige kwart (of verminderde kwint) kon hij dan zo mooi chromatich
laten dalen of stijgen bij de acc-wisselingen en had daardoor idd een belangrijk ritmische functie.

Voorbeeld van wat hij deed met die overmatige kwarten in de blues die bv in C staat;
Op het eerste acc C7 speelde hij dan alleen maar de E en bes tegelijk, vier kwarten in de maat, en vaak een licht accent op de afterbeat (=2e en 4e kwart), de overige snaren
dempte hij dan af... Op de 4e trap (F) speelde hij wederom de terts en septime,
maar dán andersom, dus septime - terts...
dus op C7; E - Bes, en op F7; Es - A... zo schoof hij bijna geheel chromatisch de
essentiële noten van het acc. langs, waarbij hij zo af en toe ook toevoegingen van het acc speelde, zoals de 9, 11 of 13, ál dan niet verhoogd of velaagd.
Vele gitaristen kopiëerden deze manier van begeleiden, en je kunt het nu nog steeds horen.


Omhoog
 Profiel  
 
 Berichttitel:
BerichtGeplaatst: 04 dec 2008 19:42 
Offline
Avatar gebruiker

Geregistreerd: 21 okt 2004 13:46
Berichten: 699
Woonplaats: ja
http://www.youtube.com/watch?v=3ixRJezyGoA&feature=related

... wie dan


Omhoog
 Profiel  
 
 Berichttitel:
BerichtGeplaatst: 04 dec 2008 21:04 
Offline
Avatar gebruiker

Geregistreerd: 20 aug 2007 00:03
Berichten: 743
Woonplaats: Capelle a/d IJssel
cees schreef:
... wie dan

Martijn van Itterson, Jesse van Ruller, Vincent Koning, Maarten v.d. Grinten, Ed Verhoeff,
Peter Tiehuis, Wim Bronnenberg, Philip Catherine, Axel Hagen, Cris Monen, Jeroen Koning, Jeen Rabs, Guy Nichols,... Allen Nederlandse, of in NL wonende gitaristen en ongetwijfeld nog vele andere gitaristen die de jazzgeschiedenis van de gitaar kennen.


Omhoog
 Profiel  
 
Geef de vorige berichten weer:  Sorteer op  
Plaats een nieuw onderwerp Antwoord op onderwerp  [ 10 berichten ]  Ga naar pagina 1, 2  Volgende

Alle tijden zijn GMT + 1 uur


Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers. en 4 gasten


Je mag geen nieuwe onderwerpen in dit forum plaatsen
Je mag niet antwoorden op een onderwerp in dit forum
Je mag je berichten in dit forum niet wijzigen
Je mag je berichten niet uit dit forum verwijderen

Zoek naar:
Ga naar:  


MusicPrint.nl
Schagerl BeNeLux
MusicPrint.nl

Copyright © 2002-2011 Trompet.nl, Alle Rechten Voorbehouden.